Ποτέ ξανά κίτρινα δόντια

Σάββατο, 9 Φεβρουαρίου 2008

Η ΜΑΧΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΝΙΚΟΝ ΠΟΤΑΜΟΝ (334 π.Χ.)

Η μάχη σύμφωνα με τόν Αρριανό

ΑΡΡΙΑΝΟΥ, , ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΙΣ, , ΒΙΒΛΙΟ Α'

13. Ἐν τῳ μεταξύ , ὁ Ἀλέξανδρος προχωρούσε πρός τόν Γρανικό ποταμό, , ἔχοντας παρατάξει τό στρατό του . Τοποθέτησε τῇ φάλαγγα τῶν ὁπλιτῶν σε δύο σειρές, , παρέταξε τό ιππικό καί διέταξε νᾷ ἀκολουθοῦν οἱ σκευοφόροι . Τούς ανιχνευτές τούς οδηγούσε ὁ Ηγέλοχος ἔχοντας μαζί του τούς σαρισοφόρους ἱππεῖς κα γύρῳ στους πεντακόσιους ψιλούς . Ο Ἀλέξανδρος βρισκόταν κοντά στο Γρανικό, , ὅταν έφτασαν ανιχνευτές καί ανακοίνωσαν ὅτι οἱ Πέρσες ἔχουν παραταχτεί πέρα ἀπό τό ποτάμι σαν νᾷ εἶναι ἕτοιμοι για μάχη . Έτσι, , ὁ Ἀλέξανδρος ετοίμασε για μάχη καί τῇ δική του στρατιά . Τότε πήγε καί τόν βρήκε ὁ Παρμενίωνας καί του εἶπε τά ἐξῇς .
« εξής.
«Βασιλιά, , κρίνω ὅτι αὐτή τῇ στιγμή , πρέπει νᾷ στρατοπεδεύσουμε έτσι ὅπως είμαστε στην ὄχθη του ποταμοῦ . Μου φαίνεται πως οἱ ἐχθροί που ἔχουν πολύ λιγότερο πεζικό ἀπό μας, , δέ θα τολμήσουν νᾷ μας πλησιάσουν. . Έτσι, , ἄν μπορέσουμε, , θα περάσουμε εὔκολα τό ποτάμι με τό χάραμα. . Ἄν περάσουμε πρίν ἐκεῖνοι πάρουν τις θέσεις τούς , θα τούς αιφνιδιάσουμε Δέ μου φαίνεται ὅμως εύκολο νᾷ τό κατορθώσουμε τώρα , με τό στρατό παραταγμένο σε μέτωπο. . Βλέπεις ὅτι πολλά μέρη του ποταμοῦ δείχνουν βαθιά καί οἱ όχθες εἶναι ψηλές καί απόκρημνες. . Ἄν περάσουμε ἄτακτα καί παραταγμένοι με αὐτόν τόν τρόπο που εἶναι τό ασθενέστερο σημείο μας, , ἀπό μπροστά, , καθώς θα βγαίνουμε, , θα πέσει ἐπάνω μας παραταγμένο τό ιππικό του ἐχθροῦ . Καί ἡ πρώτη ἀτυχία θα εἶναι φοβερή γι’ αὐτή τῇ μάχη καί καθοριστική για τήν εξέλιξη του πολέμου ». Ο Ἀλέξανδρος ὅμως απάντησε· · « «Παρμενίωνα, , τά ξέρω αὐτά . Ντρέπομαι ὅμως ἐγώ , που πέρασα εὔκολα τόν Ελλήσποντο, , νᾷ εμποδιστώ ἀπ' αὐτό τό ρυάκι ( (υποβαθμίζοντας μ’ αὐτό τό ὄνομα τόν Γρανικό) ) νᾷ περάσω τό στρατό μου έτσι ὅπως εἶναι . Κῖ αὐτό δεν τό κάνω οὔτε για τῇ φήμη τῶν Μακεδόνων οὔτε ἐπειδή ἐγώ ὁ ἴδιος ἐπιζητῶ τόν κίνδυνο. . Νομίζω ὅμως ὅτι οἱ Πέρσες θα πάρουν θάρρος καί θα θεωρήσουν ὅτι μπορούν νᾷ μας αντιμετωπίσουν σαν ἴσοι , ἄν δεν πάθουν ἀμέσως κάτι που νᾷ δικαιώνει τούς φόβους τούς ».
14. Αὐτά εἶπε καί ἔστειλε τόν Παρμενίωνα νᾷ αναλάβει τήν ἡγεσία τῆς αριστερής παράταξης, , ἐνῶ ὁ ἴδιος πήγε στῇ δεξιά . Μπροστά του , δεξιά , πήρε Θέση ὁ γιος του Παρμενίωνα, , ὁ Φιλώτας, , με τούς ἑταίρους , τό ιππικό, , τούς τοξότες καί τούς Ἀγριᾶνες ακοντιστές. . Ο Ἀμύντας , ὁ γιος του Αρραβαίου, , με τούς σαρισοφόρους ἱππεῖς , τούς Παίονες καί τήν ἴλη του Σωκράτη τοποθετήθηκε κοντά στο Φιλώτα. . Κοντά τούς πήραν θέση οἱ υπασπιστές τῶν ἑταίρων με επικεφαλής τόν ἄλλο γιο του Παρμενίωνα, , τό Νικάνορα· · πίσῳ τούς ἡ φάλαγγα του Περδίκκα, , του γιου του Ορόντη, , μετά ἡ φάλαγγα του Κοίνου , του γιου του Πολεμοκράτη, , μετά του Κρατεροῦ , του γιου του Αλέξανδρου, , μετά του Ἀμύντα , του γιου του Ανδρομένη καί , τέλος , οἱ ἄνδρες του Φίλιππου, , του γιου του Ἀμύντα . Στ’ ἀριστερά τώρα , πρῶτοι τοποθετήθηκαν οἱ Θεσσαλοί ἱππεῖς με επικεφαλής τόν Κᾶλα , τό γιο του Άρπαλου, , μετά τό συμμαχικό ιππικό με επικεφαλής τό Φίλιππο, , τό γιο του Μενέλαου, , κατόπιν οἱ Θρᾷκες με επικεφαλής τόν Ἀγάθωνα καί τέλος , τρεῖς φάλαγγες , του Κρατεροῦ , του Μελέαγρου καί του Φίλιππου, , μέχρι τῇ μέση τῆς παράταξης.
Οι .
Οἱ Πέρσες είχαν περίπου εἴκοσι χιλιάδες ἱππεῖς καί λιγότερους ἀπό εἴκοσι χιλιάδες πεζούς μισθοφόρους . Παρέταξαν τό ιππικό τούς κατά μῆκος τῆς ὄχθης του ποταμοῦ καί τοποθέτησαν μετά τό πεζικό. . Η θέση πάνω ἀπό τήν ὄχθη ήταν στρατηγική . Οἱ Πέρσες εντόπισαν τόν ίδιο τόν Αλέξανδρο ( (που ήταν προφανές ποιος ήταν καί ἀπό τῇ λαμπρότητα τῆς πανοπλίας του καί ἀπό τις περιποιήσεις τῶν γύρῳ του ) νᾷ κατευθύνεται πρός τήν αριστερή τούς πλευρά · τοποθέτησαν λοιπόν σ’ αὐτό τό σημείο πυκνά τις ίλες του ἱππικοῦ .
Η μάχη
μάχη
Για κάμποση ὤρα , τά ἀντίπαλα στρατεύματα στάθηκαν σιωπηλά καί ἀντιμέτωπα στις όχθες του ποταμοῦ , γεμᾶτα ἀγωνία για τό μέλλον . Οἱ Πέρσες περίμεναν νᾷ μπουν οἱ Μακεδόνες στο νερό, , για νᾷ τούς επιτεθούν καθώς θα βγαίνουν. . Ο Ἀλέξανδρος πήδησε πάνω στ’ άλογο, , κάλεσε τούς ἄνδρες του νᾷ τόν ακολουθήσουν καί νᾷ δείξουν τήν παλικαριά τούς καί διέταξε νᾷ μπουν πρῶτοι στο ποτάμι οἱ πρόδρομοι ἱππεῖς , οἱ Παίονες ὑπό τήν ἡγεσία του Ἀμύντα , του γιου του Αρραβαίου, , ἔνα τάγμα πεζικοῦ καί πρίν ἀπ' ὅλους ἡ ἴλη του Σωκράτη , που κατά τύχη οδηγούσε ἐκείνη τήν ἡμέρα ολόκληρο τό ιππικό, , ὑπό τήν ἡγεσία του Πτολεμαίου , του γιου του Φίλιππου. . Ο ἴδιος μπήκε στο ποτάμι οδηγώντας τῇ δεξιά παράταξη κάτω ἀπό τούς ἤχους τῶν σαλπίγγων καί τις ιαχές πρός τόν Ενυάλιο Άρη· · προχωροῦσαν πάντα λοξά , ὅπως τούς τραβούσε τό ῥεῦμα , για νᾷ μήν πέσουν πάνω τούς οἱ Πέρσες παραταγμένοι σε σειρά , καθώς θα έβγαιναν, , ἀλλά νᾷ τούς χτυπήσει ὁ ἴδιος όσο γινόταν κατά μέτωπο.
15. .
15. Οἱ Πέρσες τώρα έριξαν ἀκόντια στο σημείο ὅπου βγήκαν οἱ πρῶτοι στρατιώτες του Ἀμύντα καί του Σωκράτη . Αὐτοί που βρίσκονταν στο ψηλό σημείο τῆς ὄχθης έριχναν μέσα στο ποτάμι κῖ ὅσοι βρίσκονταν χαμηλότερα κατέβαιναν μέσα στο νερό. . Οἱ ἱππεῖς συγκρούονταν, , καθώς οἱ Μακεδόνες έβγαιναν ἀπό τό ποτάμι καί οἱ Πέρσες τούς εμπόδιζαν· · οἱ πρῶτοι πολεμοῦσαν με τά δόρατα καί οἱ δεύτεροι έριχναν ἀκόντια . Οἱ Μακεδόνες , κατά τήν πρώτη επίθεση, , έχαναν χρόνο καί είχαν απώλειες, , ἀφοῦ οἱ ἴδιοι αμύνονταν ἀπό αβέβαιο σημείο μέσα στο ποτάμι καί οἱ Πέρσες βρίσκονταν ψηλότερα. . Ἐξάλλου , σ’ αὐτό τό σημείο εἶχε παραταχτεί τό πιο αξιόμαχο τμῆμα του περσικοῦ ἱππικοῦ · μαζί του πολεμοῦσαν ὁ Μέμνονας καί τά παιδιά του . Οἱ πρῶτοι Μακεδόνες που συγκρούστηκαν με τούς Πέρσες πολέμησαν παλικαρίσια· · κατασφάχτηκαν σῴζοντας τούς υπόλοιπους, , που γύριζαν πρός τόν Αλέξανδρο που πλησίαζε . Γιατί, , πράγματι , πλησίαζε οδηγώντας τῇ δεξιά παράταξη. . Ἐπιτέθηκε πρῶτος στους Πέρσες, , στο σημείο που τό ιππικό τούς ήταν πυκνότερο καί βρίσκονταν οἱ ἡγεμόνες τούς . Γύρῳ του μαινόταν ἡ μάχη . Ἐν τῳ μεταξύ , οἱ φάλαγγες τῶν Μακεδόνων περνούσαν σχετικά εὔκολα πια, , ἡ μια μετά τήν ἄλλη . Παρά τό γεγονός ὅτι ἡ μάχη διεξαγόταν πάνω στ’ ἄλογα , έμοιαζε περισσότερο με μάχη πεζικοῦ . Τά ἄλογα συμπλέκονταν, , οἱ στρατιώτες πολεμοῦσαν σῶμα με σῶμα , οἱ Μακεδόνες προσπαθοῦσαν νᾷ σπρώξουν τούς Πέρσες ἀπό τήν ὄχθη στην πεδιάδα , οἱ Πέρσες προσπαθοῦσαν νᾷ εμποδίσουν τούς Μακεδόνες νᾷ βγουν καί νᾷ τούς ρίξουν πάλι στο ποτάμι. . Ἤδη , οἱ ἄνδρες του Αλέξανδρου βρίσκονταν σε καλύτερη θέση· · ήταν πιο δυνατοί , είχαν μεγαλύτερη ἐμπειρία καί τά κρανέινα δόρατα τούς ήταν μακρύτερα ἀπό τά περσικά .
Ἐκείνη τῇ στιγμή , ἔσπασε πάνω στῇ μάχη τό δόρυ του Αλέξανδρου. . Ζήτησε ἄλλο ἀπό τόν Αρέτη , ἔνα νεαρό τῆς βασιλικῆς ἀκολουθίας · κῖ αὐτός ὅμως βρισκόταν σε δύσκολη θέση, , γιατί εἶχε σπάσει καί τό δικό του δόρυ καί πολεμούσε σκληρά με τό σπασμένο. . Τό ἔδειξε στον Αλέξανδρο καί του φώναξε νᾷ ζητήσει ἄλλο . Τελικά , κάποιος ἀπ' τούς συμμάχους , ὁ Δημάρατος ἀπό τήν Κόρινθο, , του έδωσε τό δικό του . Αὐτός τό πήρε καί , μόλις εἶδε τό γαμπρό του Δαρείου , τόν Μιθριδάτῃ , νᾷ ὁδηγεῖ ἔνα τμῆμα ἱππικοῦ που ερχόταν νᾷ τούς χτυπήσει σαν έμβολο, , έτρεξε ὁ ἴδιος μπροστά ἀπό τούς ἄλλους καί τόν έριξε κάτω χτυπώντας τόν στο πρόσωπο. . Τότε , ὁ Ροισάκης ἐπιτέθηκε στον Αλέξανδρο καί τόν χτύπησε με τήν κοπίδα στο κεφάλι· · ἔσπασε λίγο τό κράνος του , τό οποίο κράτησε τήν πληγή μακριά ἀπό τό κεφάλι του . Ο Ἀλέξανδρος τόν σκότωσε κῖ αὐτόν διαπερνώντας με τό δόρυ τόν θώρακα του καί χτυπώντας τόν στο στέρνο. . Ο Σπιθριδάτης ἐν τῳ μεταξύ πλησίαζε τόν Αλέξανδρο ἀπό πίσῳ κρατώντας υψωμένη τήν κοπίδα · τόν πρόφτασε ὅμως ὁ Κλεῖτος ὁ γιος του Δρωπίδη, , καί τόν χτύπησε στον ώμο· · τό χέρι ἔπεσε κάτω μαζί με τήν κοπίδα . Τό ιππικό συνέχιζε νᾷ βγαίνει ἀπό τό ποτάμι καί νᾷ ενώνεται με τούς ἄνδρες του Αλέξανδρου.
16. .
16. Οἱ Πέρσες καί τά ἄλογά τούς βάλλονταν ἀπό παντού· · τούς χτυπούσαν τά δόρατα , τούς έσπρωχναν οἱ ἱππεῖς ανακατεμένοι με τούς ψιλούς . Έτσι τράπηκαν σε φυγή , πρῶτα στο σημείο ὅπου πολεμούσε ὁ Ἀλέξανδρος . Μόλις ἔσπασε τό κέντρο, , παρέλυσαν καί οἱ δύο πτέρυγες καί τράπηκαν σε άτακτη φυγή . Σκοτώθηκαν περίπου χίλιοι Πέρσες ἱππεῖς . Η καταδίωξη δεν κράτησε πολύ , γιατί ὁ Ἀλέξανδρος στράφηκε ἐναντίον τῶν μισθοφόρων . Τό πυκνότερο τμῆμα τούς εἶχε κρατήσει τήν ἀρχική του θέση, , περισσότερο γιατί ἡ απρόσμενη εξέλιξη τῆς μάχης τούς έκανε νᾷ τά χάσουν καί λιγότερο γιατί έκαναν θετικούς ὑπολογισμούς . Ο Ἀλέξανδρος οδήγησε ἐναντίον τούς τῇ φάλαγγα καί διέταξε τούς ἱππεῖς νᾷ τούς περικυκλώσουν. . Τούς κατέσφαξε μέσα σε λίγη ὤρα . Δέ σώθηκε κανένας, , ἐκτός ἄν κάποιος τρύπωσε ἀνάμεσα στους νεκρούς . Περίπου δύο χιλιάδες πιάστηκαν αἰχμάλωτοι . Σκοτώθηκαν πολλοί ἡγεμόνες τῶν Περσῶν · ὁ Νιφάτης, , ὁ Πετήνης, , ὁ σατράπης τῆς Λυδίας Σπιθριδάτης, , ὁ ὕπαρχος τῆς Καππαδοκίας Μιθροβουζάνης, , ὁ γαμπρός του Δαρείου Μιθριδάτης , ὁ γιος του ἄλλου Δαρείου ( του γιου του Ἀρταξέρξη ) Αρβουπάλης, , ὁ κουνιάδος του Δαρείου Φαρνάκης , ὁ ἀρχηγός τῶν μισθοφόρων Ωμάρης. . Ο Αρσίτης κατέφυγε μετά τῇ μάχη στῇ Φρυγία , ὅπου αυτοκτόνησε θεωρώντας τόν ἑαυτό του υπαίτιο τῆς συμφοράς τῶν Περσῶν .
Ἀπό τούς Μακεδόνες τώρα · κατά τήν πρώτη επίθεση σκοτώθηκαν εἴκοσι πέντε σύμμαχοι . Ο Ἀλέξανδρος ανέθεσε στο Λύσιππο, , τό μόνο γλύπτῃ που εἶχε τό δικαίωμα νᾷ κάνει καί τῇ δική του προτομή , νᾷ τούς φτιάξει χάλκινες προτομές, , οἱ οποίες στήθηκαν στο Δίο. . Σκοτώθηκαν ἀκόμη περίπου εξήντα ἱππεῖς καί τριάντα πεζοί . Ο Ἀλέξανδρος τούς ἔθαψε τήν επόμενη μέρα με τά ὅπλα τούς καί ἄλλα κτερίσματα Απάλλαξε ἀκόμη τούς γονεῖς καί τά παιδιά τούς , που βρίσκονταν στην πατρίδα , ἀπό τούς φόρους για τῇ γη καί τήν περιουσία τούς , καθώς καί ἀπό άλλες προσωπικές υπηρεσίες. . Φρόντισε ἰδιαίτερα τούς πληγωμένους· · τούς επισκέφτηκε ὅλους , εξέτασε τά τραύματά τούς τούς ρώτησε πού πληγώθηκαν καί τούς άφησε νᾷ διηγηθούν τά κατορθώματά τούς καί νᾷ περηφανευτούν γι’ αὐτά . Ἔθαψε ακόμα τούς ἀρχηγούς τῶν Περσῶν καί τούς Ἕλληνες μισθοφόρους , που πολέμησαν στο πλευρό τῶν βαρβάρων . Ὅσους ἀπ' αὐτούς έπιασε αἰχμαλώτους τούς ἔστειλε αλυσοδεμένους στῇ Μακεδονία σε καταναγκαστικά ἔργα , γιατί ὄντας Ἕλληνες καί παραβιάζοντας τις κοινές ἀποφάσεις τῶν Ἑλλήνων πολέμησαν στο πλευρό τῶν βαρβάρων . Ἀκόμη , ἔστειλε στην Αθήνα τριακόσιες περσικές πανοπλίες ὡς ἀνάθημα στην πολιούχο Ἀθηνᾶ . Διέταξε μάλιστα νᾷ γραφεῖ τό παρακάτω ἐπίγραμμα : « Ο Ἀλέξανδρος , ὁ γιος του Φιλίππου , καί ὅλοι οἱ Ἕλληνες , ἐκτός ἀπό τούς Σπαρτιάτες, , πήραν αὐτά τά λάφυρα ἀπό τούς βαρβάρους που κατοικοῦν στην Ἀσία ». ( Ἀλέξανδρος ὁ Φιλίππου καί οἱ Ἕλληνες πλήν Λακεδαιμονίων ἀπό τῶν βαρβάρων τῶν τήν Ἀσία κατοικούντων .)

2 σχόλια:

θάνος είπε...

Καλησπέρα Μπαμπη..νομιζω η εγγραφή σου για το Μέγα Αλέξανδρο είναι σπουδαία.θα κάνω και εγώ μια εγγραφή σχετική.τι κάνετε?
φιλιά...
θάνος

ξάδελφος είπε...

καλημερα και καλό μήνα...
να έχεις με τη Μαίρη μια όμορφη άνοιξη...
θάνος